About Laghuyog Kosh
ભાણદેવજીનું પુસ્તક ‘લઘુયોગકોશ’ યોગને શારીરિક વ્યાયામ કે ચિકિત્સા તરીકે નહીં, પરંતુ મૂળરૂપે અધ્યાત્મવિદ્યા તરીકે સમજાવવાનું મહત્ત્વનું કાર્ય કરે છે. આજકાલ યોગની ખોટી સમજણ ફેલાઈ રહી છે ત્યારે ભાણદેવજીનો આ ગ્રંથ યોગના યથાર્થ સ્વરૂપને ઉજાગર કરે છે. લેખક યોગવિદ્યા માટે સાચા ગ્રંથો અને શિખક્ષકોની જરૂરિયાત ઉપર ભાર મૂકે છે. આ પુસ્તકમાં યોગસૂત્ર, હઠપ્રદીપિકા, ઘેરંડ સંહિતા જેવા પૌરાણિક ગ્રંથોની યાદીઓથી યોગનું મૂળ દર્શાવવામાં આવ્યું છે. યોગાસન, પ્રાણાયામ, મુદ્રા, બંધ, ધ્યાન વગેરે યૌગિક ક્રિયાઓની વિસ્તૃત યાદીઓ અહીં આપવામાં આવી છે. પુસ્તક સ્પષ્ટ કરે છે કે યોગ માત્ર કસરત નહિ પણ આધ્યાત્મિક સાધના છે. યોગશબ્દાવલિ દ્વારા તાત્વિક શબ્દો અને તેમના અર્થો સરળ રીતે સમજાવવામાં આવ્યા છે. નાથ સંપ્રદાયના યોગ પરંપરાના ઉલ્લેખથી યોગની મૂળ ધરોહર સ્પષ્ટ થાય છે. આ ગ્રંથ યોગભ્યાસ માટે માર્ગદર્શક નથી, પણ યોગવિદ્યા સમજાવવા માટે રચાયેલ છે. તેથી જિજ્ઞાસુઓ અને સત્સાધકો માટે આ પુસ્તક એક અનમોલ સહાયક બની રહે છે.
